Trước khi UEFA chính thức khai tử từ mùa giải 2021/22, luật bàn thắng sân khách đã từng là “trọng tài” định đoạt không ít màn lội ngược dòng kịch tính tại Champions League.
Trong quá khứ, chỉ một pha lập công trên sân đối phương cũng đủ xoay chuyển hoàn toàn cục diện một cặp đấu tại Champions League. Theo quy định cũ, nếu tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội nào ghi nhiều bàn hơn trên sân khách sẽ giành vé đi tiếp. Chính vì vậy, bàn thắng của đội khách mang sức nặng hơn hẳn một bàn thắng thông thường. Dù UEFA đã bãi bỏ điều luật này từ mùa 2021/22, những dấu ấn về chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó để lại vẫn còn in đậm.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể quyết định cả vòng đấu?
Thử lấy ví dụ: đội A thua 1-2 trên sân đối phương, sau đó thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số hòa 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ có một bàn thắng trên sân khách, trong khi đối thủ không ghi được bàn nào khi phải làm khách. Ngược lại, nếu đối thủ ghi bàn ở lượt về, A buộc phải tìm thêm bàn thắng mới có thể đảo ngược tình thế.
Chính điều này buộc các HLV phải đắn đo kỹ lưỡng giữa việc tấn công hay phòng ngự. Đội chơi trận lượt đi trên sân nhà thường e ngại đẩy cao đội hình vì sợ bị chọc thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thời lượng kiểm soát bóng. Bước sang lượt về, chỉ một bàn thắng bất ngờ cũng đủ khiến đối phương phải thay đổi hoàn toàn cách nhập cuộc.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Tứ kết Champions League 2017/18 là ví dụ tiêu biểu: Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou, rồi thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số hòa 4-4, nhưng Roma giành quyền đi tiếp nhờ bàn thắng trên sân khách. Một mùa giải sau đó, Tottenham cũng lội ngược dòng trước Ajax ở bán kết: thua 0-1 ở lượt đi, thắng 3-2 ngay trên sân đối thủ. Những kết quả này đã trở thành minh chứng kinh điển cho sức ảnh hưởng của luật cũ.
Theo lý giải của UEFA, lợi thế sân nhà đã dần mai một theo thời gian, và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu thận trọng hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ và sau đó là loạt luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ nguyên giá trị chuyên môn, nhưng không còn được ưu tiên làm tiêu chí phân định đội đi tiếp.
Sự thay đổi này giúp các cặp đấu được ngã ngũ dựa trên tổng số bàn thắng và phần thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra những phương án chiến thuật khác biệt so với giai đoạn trước.
